Białko

Posts Tagged ‘azot’

Oznaczenie bilansu azotowego polega na dokładnych pomiarach ilości spożytego białka (azotu) z produktu badanego, który wg Kies i Fox (1975) powinien-stanowić nie mniej niż 80% całkowi­tej ilości azotu całodziennej racji, a następnie ilość wydalonego azotu w moczu i kale. Początek i koniec doświadczenia znakuje się przez podanie niewchłanianego barwnika (np. węgiel aktyw­ny lub karmin indygo), w ten sposób uzyskuje się pewność, że zbierany kał pochodzi z niestrawionych części diety doświadczal­nej. W doborze osób do doświadczenia powinno się brać pod uwa­gę bezwzględną uczciwość i chęć współdziałania w przeprowa­dzanych badaniach, którą obserwuje się w okresie wstępnym do­świadczenia. W tym okresie należy podać w ciągu 2 tygodni dietę o obniżonej zawartości białka, w celu przystosowania bi­lansu azotowego do następnych warunków doświadczenia właś­ciwego lub zastosować dietę bezbiałkową, w celu oznaczenia azo­tu metabolicznego kału, oraz azotu endogennego moczu. Na ogół korzysta się z danych przeciętnych, cytowanych w rozdz. 2, po­nieważ oznaczenia na diecie bezbiałkowej u ludzi stosuje się rzadko ze względów etycznych. Z wieloletnich prac Kies i Fox (1975) wynika, że bada­nia prowadzone w systemie otwartym, tj. u wolontariuszy — pracowników uniwersytetu lub studentów, niczym nie ustępo­wały badaniom prowadzonym w systemie zamkniętym (np. u żoł­nierzy). Podobnie, jak w czytaj dalej

Na podstawie powyższych uwag i komentarzy wydaje się, że w krajach wolnych od fizjologicznych objawów niedoborów białka, gdzie istnieją ekonomiczne możliwości zaopatrzenia ludności wystarczające ilości produktów spożywczych bogatych w białko, można przyjąć wyższy niż 30-procentowy margines bezpieczeń­stwa. W II części tablicy 8 przedstawiono wartości zapotrzebowania na azot i białko pełnowartościowe po dodaniu 100-procentowego marginesu bezpieczeństwa do zapo-h chowania minimalnego. Podobnie, w tablicy 9  podano wartości średnie dla grup wieku i stanu fizjologicznego, po uwzględnieniu 100-procentowego marginesu bezpieczeństwa. Wychodząc z założenia, że wg Kunachowicz i wsp. (1977) średni współczynnik wykorzystania białka mieszaniny produktów spożywczych,  odpowiadający  wysokości  spożycia żywności przez ;ne grupy ludności Polski (w 1973 r.) wynosi 70%, w kolum­nach 6 i 6a przedstawiono pożądaną wysokość spożycia białka dla warunków naszego kraju. Przyjęty wyższy, niż ustalony przez Komisję Ekspertów FAO/WHO, margines bezpieczeństwa, nosi obawy, że zalecenia spożycia białka dla dzieci i młodzieży oraz kobiet w okresie ciąży i laktacji, mogą być niewystarczające. Natomiast wydaje się, że 100-procentowy margines bezpieczeństwa jest zbyt wysoki dla dorosłych mężczyzn i kobiet w okresie równowagi azotowej. Dla tych grup wydaje się, że wystarczającym  marginesem  bezpieczeństwa   czytaj dalej

Komisja Specjalistów Amerykańskiej Akademii Nauk (Food and Nutrition Board cyt. wg Williamsa i wsp. 1974) przeprowadziła rewizję dotychczasowych danych dotyczących ilościowego okreś­lenia strat azotu endogennego u ludzi, wyrażając opinię, że dane le są stosunkowo wnikliwie opracowane. Podkreśliła jednak, że ze względów technicznych określenie strat endogennych azotu jest wykonywane przy zastosowaniu diety bezbiałkowej, przy której są uruchomiane mechanizmy fizjologiczne przystosowujące do bardziej oszczędnej wewnątrzustrojowej gospodarki amino­kwasami. Jak widać z wykresu strat azotu endogennego w moczu, w ciągu pierwszych kilku dni straty te są wyższe, a na­stępnie ustalają się na pewnym niskim poziomie. Poziom ten jako średnia wartość pomiędzy 10 a 14 dniem stosowania diety bezbiał­kowej, został umownie przyjęty jako nieuniknione straty azotu endogennego w moczu; mogą być one jednak wyrazem przystoso­wania się do braku białka w diecie. Niezbędne są zatem badania określające dynamikę strat przy różnej wysokości spożycia azotu. Podobne zastrzeżenia można mieć do techniki określenia metabo­licznych strat azotu w kale. Straty te mierzone na diecie bez­białkowej mogą być różne niż przy normalnym odżywianiu, gdy w racji pokarmowej znajduje się białko i szereg substancji drażniących przewód pokarmowy. W warunkach normalnego spożycia, białka nie sposób odróżnić azot nie strawionych części czytaj dalej

W procesie wzrastania, od najwcześniejszych stadiów życia orga­nizmu, następuje przyrost azotu w nowo tworzonych tkankach, wyrażający się przyrostem masy ciała, a także zwiększeniem kon­centracji azotu w organizmie, równolegle do dojrzewania komó­rek. Holt i wsp. (1960) oraz Widdowson i Dickerson (1964) okreś­lili zmiany koncentracji azotu w tkankach u niemowląt w róż­nym wieku na podstawie analiz, Fomon (1967) określił tę kon­centrację ekstrapolując z określenia zawartości wody. Maresh i Groome (1966) oznaczyli pośrednio koncentrację azotu, wyko­rzystując jego stały stosunek do koncentracji potasu (1 g N od­powiada 2,5 mEq potasu). Uzyskane wartości, pomimo stosunko­wo dużego błędu doświadczalnego, są dość zgodne. Koncentracja azotu w tkankach najszybciej rośnie w pierwszym roku życia, a następnie wolniej wzrasta w dalszym ciągu do wieku 4 lat.Na podstawie prawidłowych przyrostów masy ciała u nie­mowląt i małych dzieci można obliczyć retencję azotu w przyra­stających tkankach. czytaj dalej

Pomiary strat azotu metabolicznego z przewodu pokarmowego wskazują ma bardzo dużą zmienność (współczynnik wariancji ok. 80%). Straty te podlegają dużym wpływom jakości spożywanej diety (Mitchell 1964). U człowieka dorosłego wynoszą one średnio 12 mg na 1 kg masy ciała (Williams i in. 1974), co dla 65-kilogramowego mężczyzny wynosi 0,85 g N/dzień, czyli ok. 27% dzien­nych strat azotu. U niemowląt i małych dzieci straty te są nieco niższe; wahają się od ok. 9 do 11 mg na 1 kg masy ciała, lecz sta­nowią wyższy niż u dorosłych procent (30%) całkowitych dzien­nych strat azotu. czytaj dalej

Smuts w 1935 r. stwierdził, że minimalne straty azotu w moczu wynoszą 2 mg N na 1 kcal przemiany podstawowej na dobę. Przeprowadził on badania na kilku gatunkach zwierząt przy za­stosowaniu diety bezbiałkowej przez szereg dni. Badania te powtarzane wielo­krotnie przez okres 45 lat u człowieka, podsumowane przez Wiiliamsa i wsp. (1974), wskazują, że minimalne straty azotu w moczu u człowieka dorosłego są niższe niż określił Smuts (1935) i wynoszą ok. 1,3 mg na 1 kcal przemiany podstawowej (p.p. przy współczynniku zmienności wynoszącym 20%). U niemowląt i dzie­ci przeprowadzono mniej liczne badania, lecz wskazują one, że straty te są jeszcze niższe i wynoszą: u niemowląt (0—1 rok) 0,7 mg na kcal p.p.m., u dzieci od 1 do 3 lat 1,1 mg na kcal p.p.m., (Fomon i wsp. 1967). czytaj dalej