Białko

Archive for the ‘Rola oceny wartości biologicznej białak w poszerzaniu jego zasobów’ Category

Metody biologicznej oceny jakości białka na zwierzętach szczu­rach), a głównie metoda oznaczania strawności i wykorzystania białka netto NPU, służą doskonaleniu uzyskiwanych prepara­tów. Również i w tych przypadkach zaleca się stosowanie tzw. względnego współczynnika NPU, obliczanego w stosunku do NPU białka wzorcowego z doświadczenia prowadzonego równolegle przy każdej serii badań, jak podano w rozdz. 4. Niekonwencjo­nalne źródła białka, a zwłaszcza jednokomórkowców kultur pro­wadzonych na różnych podłożach, mogą zawierać szereg związ­ków pochodzących ze środowiska, w którym rosną. Ponadto bio­masa bakterii i drożdży zawiera wysoki procent azotu w postaci kwasów nukleinowych.

Niezbędna jest dokładna analiza składu biomasy bakterii i drożdży, ze szczególnym uwzględnieniem analizy zawartości pierwiastków mineralnych, składu kwasów tłuszczowych, gdy ilość tłuszczu przekracza , zawartości kwasów nukleinowych oraz błonnika. Przed zastosowaniem krótkotrwałych badań bio­logicznych nad strawnością i jakością białka, są niezbędne bada­nia żywieniowe na kilku gatunkach zwierząt doświadczalnych, jak myszki, szczury, króliki, przy zawartości białka, pochodzą­cego z niekonwencjonalnych źródeł, odpowiadającej wysokości optymalnej dla wzrostu tych zwierząt. Obserwacjom poddaje się przebieg krzywych wzrostu i zachowania się zwierząt w okresie 3 miesięcy. Badania te określają ... czytaj dalej

Poszukiwania nowych niekonwencjonalnych źródeł białka do bezpośredniego lub pośredniego żywienia ludzi,- zmierzają trzema zasadniczymi drogami:

1)    syntezy chemicznej lub mikrobiologicznej aminokwa­sów (lizyna, metionina, tryptofan, kwas glutaminowy);

2)    izolacji — oczyszczonego, lub koncentracji przez częś­ciowe oczyszczenie — białka ze źródeł dotąd nie wykorzystywa­nych do bezpośredniego żywienia człowieka, jak: serwatka mleka, poekstrakcyjne śruty nasion oleistych, białka rybnego z drobnych ryb łub kryla, lub nawet masy zielonej roślin bogatych w wysokowartościowe białka np. lucerny i niektórych traw;

3)    produkcja białka przez kultury jednokomórkowców (bakterii) lub plechowców (drożdże, glony), na podłożach odpa­dowych: melasie, ługach posulfitowych, serwatce lub ściekach mleczarskich, hydrolizowanych odpadach rolniczych, jak słoma lub łęty ziemniaczane, a także na płynnych węglowodorach n-parafinach lub metanie; te ostatnie stanowią ogromne zasoby energii, które przy wysokiej wydajności zamiany na biomasę bakterii lub drożdży stanowią potencjalne bogate źródła dla pro­dukcji białka paszowego. Tak zwanym niekonwencjonalnym źródłom białka poświęcono w piśmiennictwie polskim szereg prac przeglądowych (Rutkowski 1969, Rakowska, Prończuk 1974, Prończuk 1970, Pijanowski 1969). ... czytaj dalej

Osobne zagadnienie stanowi selekcja niektórych roślin, np. żyta, rzepaku, łubinu, w których obok dążenia do poprawy zawartości i jakości czynników żywieniowych, chodzi jednocześnie o otrzy­manie roślin o jak najniższej zawartości czynników anty odżyw­czych i toksycznych. W przypadku żyta nie są one ostatecznie poznane. Istnieją przypuszczenia, że pochodne fenolowe (Vierin-ga 1967, Eggum 1973b), lub inhibitory trypsyny (Polanowski 1976) są substancjami obniżającymi jego wartość żywieniową i pa­szową.

Rzepak jest źródłem białka o bardzo korzystnym skła­dzie aminokwasów; wykorzystanie jednak beztłuszczowej mączki rzepakowej jako źródła białka hamuje zawartość glukozydów, o działaniu toksycznym. Podobnie smakowitość i wykorzystanie ziarna plennych odmian łubinu hamuje zawartość alkaloidów.

W tych przypadkach zastosowanie testów biologicznych na wrażliwych drobnych zwierzętach laboratoryjnych może od­grywać rolę badań selekcjonujących linie roślin najbardziej war­tościowych. Uzyskana odpowiedź w tego typu testach biologicz­nych będzie wypadkową działania stymulującego korzystnych substancji odżywczych oraz hamującego — substancji antyodżywczych. Brak jest w tym zakresie wystandaryzowanych metod badania biologicznego.

Kubiczek (1975), w poszukiwaniu metod eliminacyjnych oceny biologicznej wartości białka małych próbek ziarniaków żyta, zaproponował pisklęta przepiórki ... czytaj dalej

Nasiona roślin strączkowych takich jak soja, fasola i groch, za­wierają szereg czynników antyżywieniowych. Przyswajalność białka z tych produktów, gdy są one podawane zwierzętom w sta­nie surowym, jest znacznie obniżona. Większość z tych substan­cji jest jednak ciepłochwiejna i ulega unieczynnieniu pod wpły­wem krótkotrwałego ogrzewania. Do czynników o najsilniejszym działaniu hamującym trawienie i wykorzystanie białka należą inhibitory trypsyny i chymotrypsyny występujące w dużych iloś­ciach w soi, w mniejszym stężeniu zawarte w fasoli i grochu a także ziarnie zbóż.

Badanie biologicznej wartości nasion roślin strączkowych należy przeprowadzać po zastosowaniu wstępnego ogrzewania, w celu inaktywacji czynników antyproteolitycznych. Ogrzewa­nie powinno być przeprowadzane zarówno w określonym stan­dardowym czasie, jak i w określonej temperaturze, empirycznie ustalonych na podstawie badania spadku aktywności antytryptycznej.

Według Kozłowskiej (1976) 18-godzinne moczenie ziarna w wodzie destylowanej w stosunku 1 : 2 (ziarno do wody wago­wo), a następnie gotowanie w ciągu od 45 minut do 1 godziny, powoduje unieczynnienie ok. 95% czynnika antytrypsynowego w nasionach grochu, soi i fasoli. Na ogół w produkcji mączki .sojowej stosuje się ogrzewanie „na sucho  mielonego ziarna, w •ciągu 15 minut w temperaturze 105°C lub 10 minut w tempera­turze 121 °C. Rackis (1971) wykazał, że zniszczenie ... czytaj dalej