Białko » Badania nad biologicznym wykorzystaniem białka przez człowieka

Przydatność wyników badań nad biologiczną oceną jakości białka dla człowieka z doświadczeń na szczurach

admin — Wed, 31 Mar 2010 09:58:44 +0000

Relacje pomiędzy ilościowym zapotrzebowaniem na aminokwasy egzogenne pomiędzy szczurami laboratoryjnymi a człowiekiem, w różnych okresach rozwoju fizjologicznego, były przedmiotem rozważań szeregu Komisji Ekspertów FAO (1965, 1973), PAG (1974), jak również Komisji Żywności i Żywienia Akademii Nauk USA (NAS 1974). Różnice w ilościowym zapotrzebowaniu na białko pomiędzy człowiekiem a szczurem, polegają przede wszystkim na znacznie wyższej proporcji zapotrzebowania na białko na potrzeby bytowe (utrzymanie równowagi azotowej) w stosunku do potrzeb na przyrastanie tkanek w okresie wzrastania w dużym organizmie człowieka w porównaniu do małego zwierzęcia, jakim jest szczur. Według Rakowskiej i wsp. (1970) oraz Waterlow i wsp. (1967, 1968) tempo syntezy białka przypadające na jednostkę masy ciała u człowieka jest sześciokrotnie niższe w porównaniu do tempa syntezy w tkankach szczura. Jeżeli jednak tempo syntezy białka u porównywanych organizmów przeliczyć na tzw. metaboliczną masę ciała (kg masy ciała podniesiony do potęgi 0,75) stosunek tempa syntezy białka u człowieka do tempa syntezy u szczura będzie tylko 1,7 raza niższy. Z powyższych stwierdzeń można wyciągnąć wniosek, że maksymalna wydajność wykorzystania aminokwasów do syntezy białka własnych tkanek, co jest właściwie miarą biologicznej wartości podanego białka, u porównywanych organizmów będzie podobna przy ograniczeniu spożycia białka, tj. w czytaj dalej

Zastosowanie biochemicznych wskaźników związanych z przemianą białka w ustroju do oceny wartości biologicznej białka żywności

admin — Wed, 31 Mar 2010 09:55:34 +0000

Ponieważ uprzednio opisane metody bilansowe są pracochłonne i niewygodne dla osób poddających się badaniom, wykonano szereg prób w poszukiwaniu metod dogodniejszych a możliwych do zastosowania u ludzi. Wyniki badań różnych autorów wskazują, że niektóre biochemiczne wskaźniki mogłyby służyć jako pośrednie parametry określania wartości biologicznej białek bezpośrednio na człowieka, jak również stanowią one wskaźniki pokrycia zapotrzebowania na białko. Rozważa się tu takie testy jak: poziom wolnych aminokwasów i mocznika w surowicy krwi, poziom mocznika czy zawartość siarczanów w moczu. Jedną z tych prób jest powiązanie poziomu wolnych aminokwasów w osoczu lub surowicy krwi po obciążeniu wysokobiałkowym posiłkiem, z jakością tego białka (Mc Laughlan 1963, Morrison 1961, Hill. i Olsen 1963, Smith i Scott 1965, Longenecker i Hause 1959, Gray i wsp. 1960). Wykazano przy tym również, że znaczny wpływ na poziom i wzajemne stosunki aminokwasów we krwi po spożyciu badanego białka, posiada okres poprzedzający doświadczenie; poziom białka w diecie spożywanej w tym okresie, czas głodzenia przed podaniem posiłku obciążającego, składniki pozabiałkowe diety. Różnicę poziomów aminokwasów oznaczonych w surowicy krwi po podaniu posiłku obciążającego oraz przed podaniem tego posiłku (po okresie kilkugodzinnego głodzenia) w stosunku do wysokości zapotrzebowania na te aminokwasy, określa się jako czytaj dalej

Badanie bilansu azotowego przy zastosowaniu kilku poziomów białka

admin — Wed, 31 Mar 2010 09:52:40 +0000

Najdokładniejsze wyniki oceny wartości biologicznej białka zarówno u człowieka, jak i zwierząt laboratoryjnych daje metoda, w której białko jest podawane na kilku poziomach, przy niskim jego spożyciu. Wymaga to prowadzenia badań bilansu azotowego przy co najmniej 3 okresach na tych samych osobach, przy czym spożycie białka powinno wahać się od 10 g na dobę do ok. 30-35 g. Przy tak niskim spożyciu osiąga się najwyższą korelację wyników pomiędzy zawartością aminokwasu ograniczającego a retencją azotu. W tych warunkach badań Kies i Fox (1970) zarejestrowały nawet niewielkie różnice w zawartości i przyswajalności aminokwasów egzogennych. Na przykład w tablicy 14 są podane wyniki badania biologicznej wartości białka zboża Triticale w porównaniu do wyjściowej odmiany pszenicy wykonane przez Kies i Fox (1970) na podstawie badania bilansu azotowego u dorosłych mężczyzn. czytaj dalej

Oznaczanie bilansu azotowego

admin — Wed, 31 Mar 2010 09:50:44 +0000

Oznaczenie bilansu azotowego polega na dokładnych pomiarach ilości spożytego białka (azotu) z produktu badanego, który wg Kies i Fox (1975) powinien-stanowić nie mniej niż 80% całkowitej ilości azotu całodziennej racji, a następnie ilość wydalonego azotu w moczu i kale. Początek i koniec doświadczenia znakuje się przez podanie niewchłanianego barwnika (np. węgiel aktywny lub karmin indygo), w ten sposób uzyskuje się pewność, że zbierany kał pochodzi z niestrawionych części diety doświadczalnej. W doborze osób do doświadczenia powinno się brać pod uwagę bezwzględną uczciwość i chęć współdziałania w przeprowadzanych badaniach, którą obserwuje się w okresie wstępnym doświadczenia. W tym okresie należy podać w ciągu 2 tygodni dietę o obniżonej zawartości białka, w celu przystosowania bilansu azotowego do następnych warunków doświadczenia właściwego lub zastosować dietę bezbiałkową, w celu oznaczenia azotu metabolicznego kału, oraz azotu endogennego moczu. Na ogół korzysta się z danych przeciętnych, cytowanych w rozdz. 2, ponieważ oznaczenia na diecie bezbiałkowej u ludzi stosuje się rzadko ze względów etycznych. Z wieloletnich prac Kies i Fox (1975) wynika, że badania prowadzone w systemie otwartym, tj. u wolontariuszy — pracowników uniwersytetu lub studentów, niczym nie ustępowały badaniom prowadzonym w systemie zamkniętym (np. u żołnierzy). Podobnie, jak w czytaj dalej

Metodologia

admin — Wed, 31 Mar 2010 09:47:26 +0000

Wysokie koszty, czas i pracochłonność badań nad biologicznym wykorzystaniem białka u ludzi, a także względy natury etycznej, są powodem, że badania tego typu są wykonywane rzadko. Jedynie w ostatecznych przypadkach, gdy nowego typu produkty mają zostać wprowadzone na dużą skalę do żywienia ludności, po przeprowadzeniu wstępnych badań wszystkimi dostępnymi metodami, produkt powinien być poddany badaniom ściśle kontrolowanym na odpowiednio dobranej grupie ludzi, zanim zostanie wprowadzony do żywienia na skalę masową. Na ogół wyniki badań na zwierzętach laboratoryjnych lub nawet na mikroorganizmach są przenoszone na człowieka. Należy podkreślić, że w przypadku podejmowania badań na grupie ludzi, są pożądane równolegle prowadzone badania na zwierzętach laboratoryjnych, w odpowiednio dobranych warunkach. Nagromadzenie wyników z równolegle prowadzonych badań pozwoli na bardziej precyzyjne spojrzenie na relację uzyskanych danych. W przeciwieństwie do zwierząt, gdzie metodami wyboru są na ogół metody wzrostowe, u człowieka jedyną metodą jest bilans azotowy stosowany od lat, zarówno do badań nad zapotrzebowaniem na białko i aminokwasy, jak i do badań biologicznej oceny białek, opartych na tej samej zasadzie: przydatności ich do syntezy białek ustrojowych. Metodyce prowadzenia badań poświęcono szereg wyczerpujących publikacji: Komitetu do Spraw Niedoborów Białka (NAS 1959, 1963), Kofranyi 1972, czytaj dalej