Ujmując historycznie rozwój metod analizy aminokwasów w za­stosowaniu do oceny wartości produktów spożywczych, należy w pierwszym rzędzie podkreślić wprowadzenie metod mikrobio­logicznych do ilościowego oznaczania aminokwasów w latach czterdziestych przez Wooda, Snella i Barton-Wrighta (cyt. wg Kavanagh 1963).

Podobnie, zastosowanie chromatografii bibułowej pozwa­lało śledzić pełne spektrum aminokwasów (cyt. wg Leggett Bai-ley 1967). Muszkatowa (1963) stosowała chromatografię bibuło­wą do badań nad zawartością aminokwasów w produktach spo­żywczych. Często jednak aminokwasy, najważniejsze z punktu widzenia  żywieniowego,   były  najtrudniejsze   do  rozdzielenia

rażenia ilościowego. Rozdział aminokwasów na bibule ode­brał jednak dużą rolę w zakresie ich analizy jakościowej i w tym też zakresie ma do dziś duże znaczenie.

Największe znaczenie w analizie ilościowej składu aminokwasowego znalazła jednak metoda jonowymiennej chromatogra­fu kolumnowej, opracowana w latach pięćdziesiątych przez Ioore’a, Steina i Spackmana (Moore i wsp. 1951, 1954 a, b, 1958, 1963). Zasadą metody jest chromatograficzne rozdzielenie amino-kwasów przy użyciu żywicy jonowymiennej po uprzedniej hy­drolizie białka, a następnie kolorymetryczne oznaczenie barw­nych związków, powstałych w wyniku reakcji aminokwasów z ninhydryną.

Oznaczenie składu aminokwasowego białka przebiega za-:em dwuetapowo. W pierwszym etapie przeprowadza się hydro­lizę białka do aminokwasów. W drugim etapie dokonuje się roz­działu mieszaniny aminokwasów na kolumnie wypełnionej kationitem. Druga część analizy jest prowadzona na ogół przy za­stosowaniu automatycznego analizatora aminokwasów. Współcześnie metoda Moore’a i wsp. należy do najbardziej popular­nych i podlega ciągłym usprawnieniom. Użycie nowych rodza­jów żywic, bardziej odpowiednich buforów, a także zastosowa­nie zwiększonego ciśnienia przepływu buforów pozwala na skracanie czasu analizy i zwiększanie jej dokładności. Stąd wy­nika stały postęp w opracowywaniu i produkcji nowych zauto­matyzowanych analizatorów aminokwasów (Niederwieser i Pa-taki 1971).

Rozważając metody ilościowej analizy aminokwasów po­dano poniżej te, które uznano dotąd za najprostsze, a jednocześ­nie najbardziej dokładne i powtarzalne, dlatego najbardziej po­lecane. Alternatywne są metody chromatografii gazowo-cieczowej (GLC), nad którymi aktualnie są prowadzone prace w celu ustalenia technik badawczych (Kubacka i wsp. 1975, Niederwie­ser i wsp. 1971, Okuniewska i wsp. 1971).